Nie siedź w domu

Sondaż publiczny

Co myślisz o księdzu, który zrzucił sutannę

Wywiad

Niech żyje teatr

Z Dorotą Pociask-Frącek, dyrektorem Teatru Małego w Tychach rozmawia Dariusz Dyrda.

ilustracja

- Pani dyrektor, mamy Międzynarodowy Dzień Teatru. Dobra okazja by zapytać, jak się ma teatr u nas?
- Czyli gdzie?
- W aglomeracji katowickiej, w Tychach…
- W sumie ma się dobrze. Nie musimy czuć się prowincją wobec Krakowa czy Warszawy. Nasza pozycja jest stabilna, a teatry swoimi nagrodami udowadniają, że należą do krajowej czołówki. Mamy dobre teatry dramatyczne, przyzwoitą operę, doskonały teatr farsowy, czyli Korez. Nieźle mają się u nas teatry muzyczne. Na pewno nie ma powodu do kompleksów wobec tradycyjnie mocnych ośrodków.
- A jednak na deskach Teatru Małego grywają zapraszane teatry warszawskie, jak choćby
w zeszłym tygodniu Teatr Capitol z, doskonałym skądinąd, spektaklem „Przekręt (nie)doskonały”…

- A to źle? Problem jest, gdy na dobre spektakle nie chcą przychodzić widzowie. Bo to oznacza, że w tym miejscu nie ma atmosfery dla teatru. U nas jest. Teatr Mały nie ma własnego zespołu, jest impresaryjny, zapraszamy trupy teatralne z Polski, a nawet zagranicy. Dobór spektakli pokazuje, że trafiamy w gusty, ale pokazuje też, że mamy wyrobioną, wymagającą publiczność.
- Odnoszę jednak wrażenie, że te teatry warszawskie mają lżej. Widzimy na scenie aktorów znanych z seriali, choćby w tym „Przekręcie (nie)doskonałym” w roli szefowej urzędu skarbowego, Danusię, żonę Norka,
z „Miodowych lat”.

- No owszem, Danuta Chotecka jest znana zwłaszcza z tej roli.
I owszem, „filmowa” twarz powoduje, że aktor jest bardziej rozpoznawalny. Ale nie oznacza to, że lepszy, przynajmniej w teatrze. Przecież choćby „Cholonek” teatru Korez jest u nas kultowy,
a telewizyjnych twarzy tam jak na lekarstwo. I kiedy decyduję, kogo na naszą sceną zaprosić, na tę „filmowość” nie patrzę. Nasi widzowie polubili „Teatr Konesera”, gdzie najczęściej grają aktorzy krakowscy i z Bielska-Białej oraz Poeticon. I nie są gorsi od tych „filmowych”. Wprost przeciwnie, często lepsi.
- Ale Teatr to nie tylko scena, garderoba i biurko dyrektora. Teatr powinien mieć własny repertuar!
- Zgadzam się, ale przysłowie mówi „mierz siły na zamiary”. Od czasu gdy w 2017 roku zostałam dyrektorem tego teatru, staram się też tworzyć produkcje własne. Oczywiście, że nie wystawimy własnym sumptem „Wesela” Wyspiańskiego z ogromną obsadą, skomplikowaną scenografią, bo na to budżet nie pozwala. Zresztą tyski teatr, z układem widowni bardziej kinowym, nie preferuje klasyki, tylko rzeczy bardziej nowoczesne. No i proszę, właśnie w Międzynarodowy Dzień Teatru wystawiamy ponownie własną produkcję. „Woyzeck” to sztuka mająca niemal 200 lat, ale zdecydowanie wyprzedzająca swoją epokę. Bardzo współczesna. Zrealizowana przez nasz teatr.
W przyszłym roku mamy jubileusz, i też powstanie jakieś przedstawienie Teatru Małego. Wierzę, że takiej klasy, iż będzie też często grywane na deskach innych teatrów. Myślę już o dobrej obsadzie, dobrym reżyserze. Oczywiście, potrzebny jest też dobry tekst, a mnie się marzy, żeby to była premiera, najlepiej autora pochodzącego z okolic Tychów. Mamy w Tychach oczywiście świetne teatry amatorskie, czy, jak ja wolę je nazywać, niezależne, że wymienię choćby „Belfegor” Sławka Żukowskiego, ale choć one podołałyby zapewne temu zadaniu, chcę pokazać, że możemy stworzyć też coś zupełnie nowego. Za niewielkie pieniądze produkcja na wysokim, profesjonalnym poziomie.
- No właśnie, pieniądze. Teatr kosztuje…
- Tychy są jednym z nielicznych miast na Górnym Śląsku, które utrzymują teatr, a nie tylko dom kultury. Oczywiście, że nie mamy funduszy, jak teatry z zespołem aktorów, reżyserami, inspicjentami, scenografami, charakteryzatorami – ale mamy ich na tyle, by od czasu do czasu wystawić też własną sztukę. Tym bardziej dobór repertuaru, obsady, reżysera jest ważny. Kiedy się robi rzadko, nie ma miejsca na spektakl słabszy.
- Z drugiej strony właśnie zaproponowała pani tyskim widzom coś, co wielu uzna za dziwactwo. Myślę o „Siedem Kresek”, grane przez tydzień na początku kwietnia. O ile zrozumiałem zapowiedzi, jest to każdego dnia ta sama historia, ale pokazana z innej perspektywy, z innym zakończeniem. I można obejrzeć jeden spektakl, ale pełny obraz daje dopiero całość.
- Pan mówi „dziwactwo”.
A przecież gdyby nie czyjaś akceptacja dla dziwactwa, nie byłoby teatru Grotowskiego, teatru Kantora, w malarstwie impresjonizmu, a tym bardziej Picassa czy Salvadora Dali. Na nowe kierunki w sztuce trzeba się otwierać,
a „Siedem Kresek” Evy Rysovej to właśnie taki teatralny eksperyment. Rysova nie jest debiutantką, tylko reżyserem o pewnej renomie, i może kiedyś Tychy będą się szczycić, że „Siedem Kresek” miało premierę tu.
- Robi pani też festiwal teatralny.
- Powiem tak: wiele ambitnych teatrów robi. Nie jest sztuką zrobić go, gdy ma się budżet dwa miliony złotych. My mamy 150 tysięcy. Ale to nie znaczy, że festiwal musi być kiepski. Teatry offowe są tańsze, więc mamy TopOfffestival. Od
8 do 13 kwietnia. Nieważne, co ja o nim uważam, ale czołowi krytycy teatralni Polski coraz liczniej się na nim zjawiają. To o czymś świadczy. Cieszę się też, że do puli nagród, choć w niewielkim stopniu, dorzucił się też marszałek województwa.
- Rozmawiamy o teatrze na Śląsku, jego kondycji. Wspomniała pani o teatrach amatorskich. Ja mam wrażenie, że odżywają, także w naszej okolicy.
- No przecież, „Naumiony” z Ornontowic w powiecie mikołowskim, to amatorski teatr, który zawojował profesjonalne sceny. I nie jest jedyny. Po zmianie modelu oświaty w szkołach średnich powstały szkoły o profilach artystycznych, i to daje nam prawdziwą erupcję tych teatrów. Ale ci młodzi też, nawiązuję tu do Evy Rysovej, szukają nowych form wyrazu.
- Ale problem w tym, że teatr to dla odbiorcy sztuka droga. Bilet kilka razy droższy, niż do kina!
- Niekoniecznie. Akceptujemy karty dużej rodziny, seniora, edukacyjne. Nasz Teatr Konesera to bilet za 50 złotych. Jeśli ktoś wybierze się do kina i kupi tam dużą pakę popcornu z coca-colą, to cena wyjdzie mu podobna. Ale owszem, teatr to sztuka elitarna, dla ludzi o wysokiej wrażliwości. Nie zamierzam deprecjonować kina, bo to piękna sztuka, ale teatr daje możliwość kontaktu z aktorem, w teatrze nic nie wydarzy się dwa razy dokładnie tak samo. Ale tego trzeba też nauczyć, dlatego prowadzimy edukację od malucha, na zajęciach warsztatowych, gdzie dzieci samodzielnie budują spektakl, jako aktorzy, reżyserzy, scenarzyści. Wtedy widzą, że tę sztukę można kreować, a nie tylko oglądać za każdym razem identyczną.
- Czyli niech żyje teatr?
- Bez wątpienia. Bo tym też różni się od filmu. Film żyje tylko na planie, gdy go kręcą, potem jest tylko odtwarzany. A teatr zaczyna żyć za każdym razem, gdy podnosi się kurtyna.•

Rozmawiał Dariusz DYRDA                                                                                                                                        

Wywiad

ilustracja

Pojazd uprzywilejowany to mit

Rozmowa ze starszym brygadierem Piotrem Szojdą, komendantem Państwowej Straży Pożarnej w Tychach

więcej

Stare fotografie

ilustracja

Mąż wyrusza na wojnę

Maria Piekorz (1879-1951), szanowana akuszerka bojszowska z pierwszym mężem Grelą, który jako marynarz poległ na I wojnie światowej.

więcej

Echo historii

ilustracja

Konstytucja nie dumy lecz wstydu

Druga na świecie, wyprzedzająca swoją epokę, pionierska, postępowa – za kilka dni znów uraczą nas opowieściami o Konstytucji 3 Maja. I wszystko to będzie prawdą. Tylko… uchwalenie tej konstytucji było jedną z największych głupot, jakie w swojej historii zrobili Polacy.

więcej

W naszej kuchni

ilustracja

Szybkie te szparagi

Szybko się pojawiają i szybko znikają, ekspresowo gotują. Sezon trwa w najlepsze, mamy jeszcze szansę – do czerwca, to korzystajmy! Szparagi to jedna z odsłon wiosny, bo poza tą porą roku trudno je dostać, a wiadomo jak to ze szparagami bywa – nic nie zastąpi młodych i pachnących pędów! Mamy szczęście, bo w Polsce z roku na rok pojawia się coraz więcej upraw tych niezwykłych warzyw, szczególnie w południowo – zachodniej części kraju. Nie można nie skorzystać. Drodzy Państwo – ostatni dzwonek na szparagi!

więcej

Reportaż

ilustracja

Do Ziemi Świętej z orkiestrą symfoniczną z Bergisch Gladbach

Izrael • Projekt „Razem” niemieckich i izraelskich muzyków

więcej

Naszym tropem

ilustracja

Niebezpieczne rośliny

Przy okazji Dnia Dziecka warto ostrzec rodziców, że ich pociechy – te starsze – mogą zechcieć sięgnąć po jakieś psychoaktywne używki. I wcale nie uchroni przed tym brak kieszonkowego na dopalacze czy „marychę”, brak znajomości z dilerem. Młodzież, doskonale poruszająca się w internecie, bez problemu znajdzie rosnące wokół nas rośliny narkotyczne. Bo nie myślcie, że takie żyją tylko w dalekich krajach. Nasze lasy, łąki, jeziora a nawet ogrody, są ich pełne. I coraz więcej dzieci o tym wie. Warto więc, by wiedzieli też rodzice i dziadkowie.

więcej

Partnerzy