Nie siedź w domu

Sondaż publiczny

Czy uważasz, że nasze miejscowości mają dobrą ofertę naferie dla dzieci?

Felieton

Autor
Alojzy Lysko: Uczymy się pisać i czytać po śląsku

Wto na wojnie ginie, niebo go niy minie – we stuleci kōńca Wielgij Wojny 1914-1918

Wto na wojnie ginie, niebo go niy minie – we stuleci kōńca Wielgij Wojny 1914-1918

ilustracja

Na Wszystkich Świyntych spominōmy zmarłych, kierym my kiejś fest przoli i kierych dalij noszymy w sercu. Strojymy i ôdwiydzōmy groby na smyntorzach, świycymy, rzykōmy...

Niy zapominōmy tyż ô wojokach, kierzi niy majōm u nos miejsca na kiyrchofach. W kożdej ślonskij familiji zachowało sie ô nich jednak choć pora dobrych słōw, kiere z czciōm sōm wymowiane. Noleży sie takim familijōm pochwała, bo podwiyl sie te słowa tam wypowiado, zabite abo stracone na wojnach wojoki żyjōm. Wielko pochwała noleży sie tyż tyj rodzinie, kiero nōm ôpedziała ta historio:

- Naszego stryka w młodych latach wziyni na wojna. Służyli na morzu. Roz Engliki jich storpedowali i zaczli tynōnć. Kapitan rozkozoł ôpuścić ratunkowe szalupy, coby kożdy marynarz sie hań usadowił. Jak sie te łōdki wypełniły, kapitan bez tako blaszano tuba spytoł, czy znodło by sie tyż miejsce dlo niego.

- Jo jest ôjcym, mōm troje dzieci... – pedzioł.

I wtynczos, niy namyślając sie długo, zgłosili sie nasi stryk. Puścili tego kapitana do szalupy, a sami wskoczyli do lodowatej wody. Sie ino idzie – pra - domyśleć, co sie z nimi stało. Zamarzli na śmierć.

Żodyn by sie nikej ô jich losie niy dowiedzioł, kiejby niy tyn kapitan, kiery szczyśliwie przeżył wojna. Przijechoł do naszej starki i jim to wszystko ôkludził. Nadziynkować sie niy poradził, że takigo dobrego synka wychowali. Razym, kiej starka rzykali za syna pociyrz, to niy było dnia, żeby niy nōnkali Pana Boga:

- Czy ôn niy powiniyn być świyntym?

Wiela to bez ôbie wojny takich świyntych oddało życi za swych bliźnich? Wiela!? I żodyn ô nich niy wiy. Niy przepominejmy jejch! Bo ôni już w niebie świyntymi downo sōm. Pōn Bōg wiy, co robi i wiy, kogo wyświyńcić! Chodzi ô to, coby i doczesny świat ô jich ciyrpiyniach i śmierci wiedzioł. Wspominejmy i godejmy to dzieckōm a wnukōm. Podwiyl godōmy – ôni żyjōm.

 

Zasłyszał od Rudolfa Michalika z Bierunia – Alojzy Lysko

Dodaj swój komentarz

Wywiad

ilustracja

Zbiorowe wyparcie

Z Markiem Łuszczyną, autorem „Polskich Obozów Koncentracyjnych” rozmawia Dariusz Dyrda

więcej

Stare fotografie

ilustracja

Mąż wyrusza na wojnę

Maria Piekorz (1879-1951), szanowana akuszerka bojszowska z pierwszym mężem Grelą, który jako marynarz poległ na I wojnie światowej.

więcej

Echo historii

ilustracja

Biały pułkownik

Komisarz stanu wojennego, który stanął po stronie załogi

więcej

W naszej kuchni

ilustracja

Zozwór, jak go tu dawniej zwano

Przyszedł styczeń - miesiąc postanowień noworocznych. Podziwiam z dumą powtarzane hasła w stylu: Nowy Rok – nowa ja. Albo „nowy ja”, bo coroczne szaleństwo dotyczy wszystkich, bez wyjątku. Dla tych, którzy za chwilę po raz pierwszy włożą buty do biegania i postanowią zafundować swojemu nieprzygotowanemu organizmowi terapię szokową (albo już to zrobili i czekają na efekty) mam dwie wiadomości - jak w kawałach... złą i dobrą. Pierwsza jest taka, że z kiepską odpornością i kondycją prawie na pewno zapracujecie na przeziębienie, a druga – żeby nie zniechęcać tak do gruntu – są na to sposoby. Dobre i domowe. Sprawa wygląda tak – chcecie igrać ze styczniową pogodą? Zróbcie zapas imbiru!

 

więcej

Reportaż

ilustracja

Do Ziemi Świętej z orkiestrą symfoniczną z Bergisch Gladbach

Izrael • Projekt „Razem” niemieckich i izraelskich muzyków

więcej

Naszym tropem

ilustracja

Mały ZUS, wielkie cygaństwo!

Z dniem 1 stycznia wszedł „mały ZUS”. Obecne władze reklamują ją jako niezwykłą ulgę dla mikroprzedsiębiorstw. A ja zakładam się w ciemno, że na terenie działania całego tyskiego urzędu skarbowego załapie się na nią nie więcej, niż 100 przedsiębiorców. A może mniej, niż 20. Bo tak naprawdę ci, którzy spełniali kryteria wymyślone przez  rząd PiS-u, albo już umarli z głodu, albo wyemigrowali zbierać pomidory do Holandii, albo zamknęli firmę, żeby iść do najgorzej nawet płatnej roboty.

więcej

Partnerzy